Είστε εδώ

Οι ευρωπαϊκές πολιτικές συνεχίζουν να σκοτώνουν ανθρώπους στη θάλασσα

Έναν χρόνο μετά την απόφαση της Ιταλίας να κλείσει τα λιμάνια της για τα σκάφη των ανθρωπιστικών οργανώσεων και την πρώτη πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με την τύχη των ανθρώπων που διασώζονται στην κεντρική Μεσόγειο, τουλάχιστον 1.151 ευάλωτοι άντρες, γυναίκες και παιδιά έχουν πεθάνει, ενώ περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι έχουν επιστρέψει αναγκαστικά στη Λιβύη, όπου το μαρτύριό τους συνεχίζεται χωρίς λόγο. 

Credits: Bruno Fert/SOS MEDITERRANEE

Έναν χρόνο μετά την απόφαση της Ιταλίας να κλείσει τα λιμάνια της για τα σκάφη των ανθρωπιστικών οργανώσεων και την πρώτη πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με την τύχη των ανθρώπων που διασώζονται στην κεντρική Μεσόγειο, τουλάχιστον 1.151 ευάλωτοι άντρες, γυναίκες και παιδιά έχουν πεθάνει, ενώ περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι έχουν επιστρέψει αναγκαστικά στη Λιβύη, όπου το μαρτύριό τους συνεχίζεται χωρίς λόγο.

Οι θάνατοι αυτοί, που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αποκαλύπτουν το ανθρώπινο κόστος των απερίσκεπτων ευρωπαϊκών μεταναστευτικών πολιτικών, όπως αναφέρουν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και η SOS MEDITERRANEE.

«Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συναγωνίζονται μεταξύ τους για το ποια θα απαντήσει με τον χειρότερο τρόπο στην ανθρωπιστική κρίση στη Μεσόγειο και τη Λιβύη» λέει η Ανεμαρί Λόοφ, Υπεύθυνη Προγραμμάτων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. «Έναν χρόνο πριν, απευθύναμε έκκληση στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να βάλουν τις ζωές των ανθρώπων πάνω από τις πολιτικές σκοπιμότητες. Ζητήσαμε να αντιμετωπίσουν την κατάσταση με ανθρωπιστικό τρόπο και να πάψουν να θυσιάζουν την αξιοπρέπεια των ευάλωτων ανθρώπων στη θάλασσα στον βωμό του πολιτικού κέρδους. Παρ' όλα αυτά, έναν χρόνο μετά, η ευρωπαϊκή απάντηση ήταν η χειρότερη δυνατή.»

Αντιπαραθέσεις στη θάλασσα: Η νέα «κανονικότητα»

Από τότε που απαγορεύτηκε η είσοδος στα ιταλικά λιμάνια πριν από έναν χρόνο στο σκάφος έρευνας και διάσωσης Aquarius, με το οποίο επιχειρεί η οργάνωση SOS MEDITERRANEE σε συνεργασία με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, οι αντιπαραθέσεις στην κεντρική Μεσόγειο έχουν γίνει η νέα «κανονικότητα», καθώς έχουν τεκμηριωθεί δημοσίως πάνω από 18 συμβάντα. Επιπλέον, συνολικά 2.443 ευάλωτοι άνθρωποι βρέθηκαν αβοήθητοι στη θάλασσα για 140 ημέρες, πάνω από τέσσερις μήνες, ενώ οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούσαν για το μέλλον τους.

Η ποινικοποίηση της διάσωσης ανθρώπων στη θάλασσα δεν επηρεάζει μόνο τα σκάφη των ανθρωπιστικών οργανώσεων, αλλά υπονομεύει την ίδια την αρχή της παροχής βοήθειας σε ανθρώπους που κινδυνεύουν στη θάλασσα. Όχι μόνο τα εμπορικά αλλά και τα πολεμικά πλοία είναι όλο και πιο απρόθυμα να βοηθήσουν όσους κινδυνεύουν, εξαιτίας του μεγάλου κινδύνου να τους απαγορευτεί η είσοδος σε κάποιο ασφαλές λιμάνι για να αποβιβαστούν οι διασωθέντες. Τα εμπορικά πλοία που πραγματοποιούν διασώσεις βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς πρέπει να διακινδυνεύσουν μια αντιπαράθεση ή να επιστρέψουν τους ευάλωτους ανθρώπους στη Λιβύη κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.

«Πριν από έναν χρόνο προειδοποιήσαμε ότι οι επικίνδυνες και απάνθρωπες πολιτικές αντιπαραθέσεις στη θάλασσα δεν πρέπει να δημιουργήσουν προηγούμενο. Ωστόσο, αυτό ακριβώς συνέβη» λέει ο Σαμ Τέρνερ, Επικεφαλής Αποστολής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για τη Λιβύη και τη Μεσόγειο. «Σήμερα, καθώς συνεχίζονται οι μάχες στην Τρίπολη, αυτό το πολιτικό αδιέξοδο και η αδυναμία των ευρωπαϊκών χωρών να θέσουν ως πρώτη προτεραιότητα τις ανθρώπινες ζωές σοκάρουν ακόμη περισσότερο.»

Απωθήσεις και επιστροφή σε έναν κύκλο βίας

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιχειρούν να διαφύγουν από τη Λιβύη διασχίζοντας τη θάλασσα με επικίνδυνα πλεούμενα: μόνο τις τελευταίες έξι εβδομάδες ξεπέρασαν τους 3.800. Παρόλο που η Ύπατη Αρμοστεία και άλλες οργανώσεις, όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, έχουν ζητήσει την απομάκρυνση των προσφύγων και των μεταναστών από τη Λιβύη για ανθρωπιστικούς λόγους αφότου ξεκίνησαν οι συγκρούσεις στην Τρίπολη, στην πραγματικότητα για κάθε έναν που απομακρύνεται ή μετεγκαθίσταται φέτος, υπερδιπλάσιοι επιστρέφουν αναγκαστικά στη Λιβύη από τη λιβυκή ακτοφυλακή. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποστηρίζουν αυτές τις επιστροφές, ενώ γνωρίζουν πολύ καλά τον κύκλο εκμετάλλευσης, βασανιστηρίων, σεξουαλικής βίας και αυθαίρετης κράτησης που υφίστανται αυτοί οι άνθρωποι στη Λιβύη.

«Η απουσία σκαφών ανθρωπιστικών οργανώσεων στην κεντρική Μεσόγειο αυτή την περίοδο καταρρίπτει το αβάσιμο επιχείρημα του "παράγοντα έλξης"» λέει ο Φρεντερίκ Πενάρ, Διευθυντής Προγραμμάτων της SOS MEDITERRANEE. «Η πραγματικότητα είναι ότι παρόλο που τα σκάφη ανθρωπιστικών οργανώσεων στη θάλασσα μειώνονται διαρκώς, οι άνθρωποι που δεν έχουν άλλες επιλογές συνεχίζουν να επιχειρούν αυτό το θανάσιμο θαλάσσιο πέρασμα παρά τους κινδύνους. Η μόνη διαφορά τώρα είναι ότι οι πιθανότητες να πεθάνουν είναι σχεδόν τετραπλάσιες συγκριτικά με πέρυσι, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (IOM).»

Ένα χρόνο μετά την πρώτη αντιπαράθεση στη θάλασσα, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και η SOS MEDITERRANEE κάνουν έκκληση ξανά σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

Να δημιουργήσουν επειγόντως έναν επαρκή μηχανισμό προληπτικής έρευνας και διάσωσης που να περιλαμβάνει έναν αποτελεσματικό συντονιστικό φορέα στη Μεσόγειο, ώστε να αποφευχθούν οι άσκοπες απώλειες ζωών.

Να σταματήσουν τις κυρώσεις σε βάρος των ΜΚΟ που προσπαθούν να προσφέρουν βοήθεια και να σώσουν ανθρώπινες ζωές ελλείψει ενός τέτοιου μηχανισμού.

Να πάψουν να παρέχουν πολιτική και υλική υποστήριξη στο σύστημα αναγκαστικών επιστροφών των προσφύγων, των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών στη Λιβύη, όπου τίθενται σε αυθαίρετη κράτηση κάτω από απάνθρωπες συνθήκες.

Να καθιερώσουν βιώσιμους, αξιόπιστους και προβλέψιμους μηχανισμούς αποβίβασης σε ασφαλή λιμάνια όπου οι διασωθέντες θα έχουν ανθρώπινη μεταχείριση, θα τους παρέχονται οι κατάλληλες υπηρεσίες και θα μπορούν να ζητήσουν άσυλο.

 

Το Σαββατοκύριακο 9-10 Ιουνίου 2018, το σκάφος έρευνας και διάσωσης Aquarius, με το οποίο επιχειρεί η οργάνωση SOS MEDITERRANEE σε συνεργασία με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, διέσωσε 230 ανθρώπους και παρέλαβε άλλους 400 από πλοία του ιταλικού πολεμικού ναυτικού και της ιταλικής ακτοφυλακής. Παρόλο που η διάσωση και η μεταφορά αυτών των 630 ανθρώπων έγινε με την πρωτοβουλία και τον συντονισμό του ιταλικού συντονιστικού κέντρου θαλάσσιων διασώσεων, οι ιταλικές αρχές δεν επέτρεψαν στο Aquarius να τους αποβιβάσει σε ασφαλές λιμάνι της Ιταλίας σύμφωνα με το διεθνές ναυτικό δίκαιο. Τελικά, στις 11 Ιουνίου, παρενέβη η ισπανική κυβέρνηση και πρόσφερε στο Aquarius τη δυνατότητα να αποβιβάσει τους διασωθέντες στη Βαλένθια. Το Aquarius ενημέρωσε το ισπανικό και το ιταλικό συντονιστικό κέντρο θαλάσσιων διασώσεων ότι δεν μπορούσε να πλεύσει με ασφάλεια προς την Ισπανία με περισσότερους από 100 επιβαίνοντες. Στις 12 Ιουνίου, έπειτα από 48ωρη αναμονή, και παρά τις ανησυχίες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα και της SOS MEDITERRANEE για τις ανθρωπιστικές και ιατρικές επιπτώσεις του θαλάσσιου ταξιδιού στη Βαλένθια, οι ιταλικές αρχές διέταξαν το Aquarius να μεταφέρει 524 ανθρώπους σε ιταλικά σκάφη και να κατευθυνθεί με τους υπόλοιπους 106 διασωθέντες προς την Ισπανία, ένα ταξίδι τεσσάρων ημερών. Στις 17 Ιουνίου, το Aquarius και τα πλοία του ιταλικού πολεμικού ναυτικού και της ιταλικής ακτοφυλακής αποβίβασαν και τους 630 διασωθέντες στη Βαλένθια.

 
29/06/2018

Η Αθήνα γίνεται τόπος ανακούφισης για ανθρώπους που πόνεσαν και υπέφεραν σε δύο ηπείρους. Στην κλινική των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για θύματα βασανιστηρίων γίνεται μεγάλη προσπάθεια οι άνθρωποι να ξαναβρούν την εμπιστοσύνη τους στους ανθρώπους.

26/06/2018

Τα βασανιστήρια συχνά δεν αφήνουν σημάδια. Μπορούν όμως να διαλύσουν την προσωπικότητα του ατόμου. Ένα βίντεο για τη Διεθνή Ημέρα Υποστήριξης των Θυμάτων Βασανιστηρίων.

18/07/2017

Αναγνωρίζοντας τα μεγάλα ποσοστά θυμάτων βασανιστηρίων μεταξύ των μεταναστών και προσφύγων, καθώς και τη ζωτική ανάγκη τους για αποκατάσταση, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα άνοιξαν μια κλινική για θύματα βασανιστηρίων στην Αθήνα το 2014, σε συνεργασία με το Κέντρο Ημέρας ΒΑΒΕΛ και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες. Μέχρι σήμερα, η κλινική έχει προσφέρει φροντίδα σε περισσότερους από 430 ανθρώπους.

26/06/2017

Ο Γιουτζίν και ο Καλίλ είναι δύο από τους 430 ανθρώπους από 40 χώρες που έλαβαν φροντίδα από το πρόγραμμα αποκατάστασης θυμάτων βασανιστηρίων που υλοποιούν στην Αθήνα από το 2014 οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα σε συνεργασία με το Κέντρο Ημέρας ΒΑΒΕΛ και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.

22/06/2016

Η εκδήλωση περιλαμβάνει ομιλίες, προβολή οπτικοακουστικού υλικού και ανοικτή συζήτηση για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες και μετανάστες που έχουν υποστεί διωγμό και βασανιστήρια λόγω των πολιτικών ή θρησκευτικών πεποιθήσεών τους, της φυλής, του φύλου ή της σεξουαλικής τους ταυτότητας και αυτή τη στιγμή βρίσκονται στη χώρα μας.