Είστε εδώ

Βοσνία-Ερζεγοβίνη: Απωθήσεις, βία και κακές συνθήκες διαβίωσης για περισσότερους από 4.000 ανθρώπους στα νέα σύνορα της βαλκανικής οδού

Έντονη ανησυχία ενόψει χειμώνα αν δεν υπάρξει συντονισμένη ανθρωπιστική παρέμβαση.

Kamila Stepien

Ξεπερνούν τις 4.000 οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που έχουν βρει καταφύγιο σε άτυπους καταυλισμούς και εγκαταλελειμμένα κτίρια κατά μήκος των συνόρων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης με την Κροατία. Πρόκειται για ενήλικες, οικογένειες και ασυνόδευτα παιδιά από τη Συρία, το Ιράκ, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και άλλες χώρες. Αυτή είναι μια νέα κατάσταση για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, καθώς μέχρι πέρυσι δεν διέρχονταν από τη χώρα σημαντικοί αριθμοί ανθρώπων που ακολουθούν τη βαλκανική οδό με προορισμό τις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.

Οι άνθρωποι που φτάνουν στα σύνορα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης με την Κροατία και προσπαθούν να τα περάσουν έρχονται κυρίως από επίσημους και άτυπους καταυλισμούς στη Σερβία, ορισμένοι όμως έχουν ακολουθήσει νέες οδούς από την Ελλάδα διαμέσου της Αλβανίας και του Μαυροβουνίου για να φτάσουν στο σημείο αυτό.

Παρόλο που η ροή των ανθρώπων που φτάνουν στη χώρα αυξάνεται διαρκώς τους τελευταίους μήνες, οι συνθήκες διαβίωσης στα δύο μεγαλύτερα σημεία συγκέντρωσης στα σύνορα παραμένουν κακές σε ανησυχητικό βαθμό, ενόψει και του επερχόμενου χειμώνα.

Στις παρυφές της πόλης του Μπίχατς (Bihać), περίπου 3.000 άνθρωποι ζουν σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο από μπετόν και στην περιοχή γύρω από αυτό. Πρόκειται για μια πενταόροφη παλιά φοιτητική εστία, χωρίς παράθυρα και με το πάτωμα γεμάτο λίμνες με λάσπη και νερό της βροχής. Οι άνθρωποι κοιμούνται πάνω σε κουβέρτες, έχουν στήσει σκηνές στους διαδρόμους και έχουν κρεμάσει σεντόνια από την οροφή σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσουν τον προσωπικό χώρο τους. Επιπλέον σκηνές έχουν στηθεί στη δασωμένη πλαγιά πίσω από το κτίριο.

Επίσης, έξω από τη γειτονική πόλη του Βέλικα Κλαντούσα (Velika Kladuša), περίπου 1.000 άνθρωποι ζουν σε σκηνές και αυτοσχέδια καταλύματα από μουσαμάδες και άλλα υλικά.

 

Στο Μπίχατς, στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, οι άνθρωποι έχουν βρει καταφύγιο σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο από μπετόν. Επιπλέον σκηνές έχουν στηθεί στη δασωμένη πλαγιά πίσω από το κτίριο. | Kamila Stepien

 

 

Καθυστερημένη παρέμβαση

Οι κακές συνθήκες διαβίωσης στους άτυπους αυτούς καταυλισμούς της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης επιδεινώνονται από την καθυστερημένη και ανεπαρκή παρέμβαση από την πλευρά των αρχών, αναφέρει ο Χουάν Ματίας Χιλ (Juan Matias Gil), Επικεφαλής Αποστολής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για τη Σερβία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

«Η απουσία συντονισμένου σχεδιασμού και μέτρων αντιμετώπισης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη έχει ως αποτέλεσμα κακές συνθήκες για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες εδώ, οι οποίες απειλούν την ασφάλεια και την υγεία τους» λέει ο Χιλ. «Δεν έχουν πρόσβαση όχι μόνο σε ιατρικές υπηρεσίες αλλά και σε βασική βοήθεια, όπως τρόφιμα, στέγη, ρούχα και υπηρεσίες υγιεινής.»

Από τον Ιούνιο του 2018, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα εργάζονται σταθερά επιτόπου και στα δύο σημεία. Σε συνεργασία με τις τοπικές υγειονομικές αρχές, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα λειτουργούν μια μικρή κινητή μονάδα για να καλύπτουν τις πιο βασικές και επείγουσες ιατρικές ανάγκες σε κάθε σημείο, καθώς και για να παραπέμπουν τα πιο σύνθετα αλλά επείγοντα περιστατικά σε δομές δευτεροβάθμιας φροντίδας υγείας στο καντόνι Ούνα-Σάνα (Una-Sana), στο οποίο ανήκουν οι δύο περιοχές.

«Ως τώρα, χρειάστηκαν μήνες για να προσφερθούν σε αυτόν τον αυξανόμενο πληθυσμό οι πιο στοιχειώδεις και βασικές υπηρεσίες» λέει ο Χιλ. «Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει, δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Μπορεί να χαθούν ζωές αν δεν γίνουν προετοιμασίες εγκαίρως.»

 

Προηγούμενοι χειμώνες στη βαλκανική οδό

Τους προηγούμενους χειμώνες, οι συνθήκες ήταν άθλιες και απάνθρωπες για όσους μετακινούνταν διαμέσου της βαλκανικής οδού.

Στη Σερβία και κατά μήκος των συνόρων της, η αποτυχία των αρχών να πάρουν μέτρα για τις χειμερινές συνθήκες άφησε χιλιάδες ανθρώπους απροστάτευτους για συνεχόμενους χειμώνες. Καθώς τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκλεισαν ερμητικά, χιλιάδες άνθρωποι βρέθηκαν αβοήθητοι σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, εγκλωβισμένοι χωρίς επαρκή και αξιοπρεπή στέγαση.

Τους προηγούμενους χειμώνες στην περιοχή, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα περιέθαλψαν ανθρώπους με υποθερμία και κρυοπαγήματα, ενώ στην κλινική της οργάνωσης στο Βελιγράδι καταγράφηκε αύξηση των αναπνευστικών προβλημάτων, καθώς οι άνθρωποι έκαιγαν πλαστικά και άλλα υλικά που έβρισκαν για να ζεσταθούν.

Επιπλέον, ανεξάρτητα από την εποχή, οι μετανάστες και οι αιτούντες άσυλο που προσπαθούν να περάσουν τα βόρεια σύνορα της Σερβίας αναφέρουν τακτικά ότι υφίστανται βία από τους συνοριοφύλακες. Το πρώτο εξάμηνο του 2017, οι κινητές μονάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο Βελιγράδι περιέθαλψαν 24 ανθρώπους με τραύματα οι οποίοι ανέφεραν ότι τα υπέστησαν κατά μήκος των συνόρων Σερβίας-Κροατίας.

 

Δύο Σύριοι μαγειρεύουν με αυτοσχέδια σκεύη σε έναν άτυπο καταυλισμό κοντά στο Βέλικα Κλαντούσα, στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. | Kamila Stepien

 

 

Νέες οδοί, ίδια προβλήματα

«Οι άνθρωποι αυτοί είναι εγκλωβισμένοι στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Καθώς δεν υπάρχουν ασφαλείς δίοδοι για να ζητήσουν άσυλο και διεθνή προστασία, οι άνθρωποι είναι αναγκασμένοι να συνεχίσουν να κάνουν επικίνδυνα ταξίδια και να περνούν παράτυπα τα σύνορα. Μας προκαλούν επίσης ανησυχία οι αναφορές για απωθήσεις και βία σε βάρος των προσφύγων και των μεταναστών στην κροατική πλευρά των συνόρων. Ενώ η κατάσταση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη χρονίζει, αναμένουμε ότι οι άνθρωποι θα έρθουν αντιμέτωποι με τον ίδιο κύκλο προβλημάτων που έχουν παρατηρηθεί σε άλλα σημεία κατά μήκος της βαλκανικής οδού: δερματοπάθειες και αναπνευστικά προβλήματα, επιδείνωση των προβλημάτων ψυχικής υγείας και αύξηση της βίας» σημειώνει ο επικεφαλής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.

 

ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ