Είστε εδώ

Οργανώσεις ζητούν να δοθεί ένα τέλος στο αδικαιολόγητο μονοπώλιο νέου φαρμάκου της Gilead για την ηπατίτιδα C στην Ευρώπη

Οι υπέρογκες τιμές που χρεώνει η Gilead για τη σοφοσμπουβίρη εμποδίζουν εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν πρόσβαση σε θεραπεία.

MSF

Μόναχο / Παρίσι / Νέα Υόρκη, 13 Σεπτεμβρίου 2018 – Σήμερα στο Μόναχο, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας πρόκειται να εξετάσει την προσφυγή που κατέθεσαν τον Μάρτιο του 2017 οργανώσεις από 17 χώρες κατά του αδικαιολόγητου διπλώματος ευρεσιτεχνίας που επιτρέπει στην αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία Gilead Sciences να χρεώνει υπέρογκες τιμές στην Ευρώπη για τη σοφοσμπουβίρη, το βασικό φάρμακο κατά της ηπατίτιδας C σήμερα.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα / Médecins Sans Frontières (MSF), οι Γιατροί του Κόσμου / Médecins du Monde (MdM), και η Just Treatment είναι μεταξύ των οργανώσεων* που αμφισβητούν την εγκυρότητα του διπλώματος ευρεσιτεχνίας της Gilead για τη σοφοσμπουβίρη, υποστηρίζοντας ότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από νομική ή επιστημονική άποψη.

Οι οργανώσεις προέτρεψαν το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας να επανεξετάσει την απόφασή του που επέτρεψε στη Gilead τη δημιουργία αυτού του μονοπωλίου. Το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας θα πραγματοποιήσει δημόσια ακρόαση της προσφυγής σήμερα, Πέμπτη 13 και αύριο, Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου, προκειμένου να αποφασίσει σχετικά με την υπόθεση.

Εάν η προσφυγή κατά του διπλώματος ευρεσιτεχνίας γίνει δεκτή, θα έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα για την παραγωγή και εισαγωγή προσιτών γενόσημων μορφών της σοφοσμπουβίρης στην Ευρώπη, προστατεύοντας τα εθνικά συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών χωρών από τα αδικαιολόγητα οικονομικά βάρη που δημιουργούν οι υπερβολικές τιμές που χρεώνει η εταιρεία για το φάρμακο αυτό. Οι εξαιρετικά υψηλές τιμές στην Ευρώπη των νέων φαρμάκων για την ηπατίτιδα C (που ονομάζονται «αντιιικά απευθείας δράσης») οδήγησε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να εξετάσουν και, στη συνέχεια, να προσφύγουν κατά του καθεστώτος μονοπωλίου και της νομιμότητας αυτών των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

«Περίμενα τρία βασανιστικά χρόνια για να έχω πρόσβαση στη σοφοσμπουβίρη, ένα βασικό φάρμακο για την ηπατίτιδα C που χορηγείται από το στόμα» λέει η Κλερ Γκρόουβς, επικεφαλής ασθενών της Just Treatment στη Βρετανία, η οποία έλαβε τη φαρμακευτική αγωγή μέσω του εθνικού συστήματος υγείας της χώρας της και θεραπεύτηκε από την ηπατίτιδα C. Το βρετανικό σύστημα υγείας αναγκάστηκε να θέσει περιορισμούς στη χορήγηση του φαρμάκου λόγω της υψηλής τιμής του. «Ο γιατρός μου μού έλεγε ότι δεν ήμουν αρκετά άρρωστη για να δικαιούμαι να λάβω τη θεραπεία από το εθνικό σύστημα υγείας. Δεν θέλω άλλοι άνθρωποι να στερηθούν τη σοφοσμπουβίρη εξαιτίας της υπερβολικής τιμής της, οπότε θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για την πρόσβασή τους σε αυτή τη θεραπεία της ηπατίτιδας C».

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι 15 εκατομμύρια άνθρωποι –περίπου 1 στους 50– ζουν με τον ιό της ηπατίτιδας C (HCV) στην Ευρώπη. Η χρόνια λοίμωξη από τον ιό HCV μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση και καρκίνο του ήπατος, προκαλώντας 112.500 θανάτους ετησίως. Η εμφάνιση των αντιιικών απευθείας δράσης αποτέλεσε σημαντική πρόοδο στη θεραπεία της ηπατίτιδας, καθώς προσφέρουν ποσοστό ίασης μεγαλύτερο του 90% συγκριτικά με 50% των παλαιότερων φαρμάκων, ταχύτερη θεραπεία και λιγότερες παρενέργειες. Η σοφοσμπουβίρη αποτελεί το βασικό συστατικό των περισσότερων συνδυαστικών θεραπειών της ηπατίτιδας C, ωστόσο η πρόσβαση σε αυτές τις νέες θεραπείες παραμένει πολύ περιορισμένη παγκοσμίως εξαιτίας των υψηλών τιμών, οι οποίες αναγκάζουν τις κυβερνήσεις και τα συστήματα υγείας σε πολλές χώρες να θέτουν αυστηρές προϋποθέσεις για τη χορήγησή τους, περιορίζοντας την πρόσβαση μόνο σε άτομα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο της νόσου.

Η Gilead χρεώνει έως 43.000 ευρώ για μια θεραπεία 12 εβδομάδων με σοφοσμπουβίρη στην Ευρώπη. Παράλληλα, σε χώρες όπου το φάρμακο δεν έχει κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η τιμή για την ίδια θεραπεία με σοφοσμπουβίρη μειώθηκε σε μόλις 52 ευρώ, χάρη στον ανταγωνισμό μεταξύ των κατασκευαστών γενόσημων φαρμάκων. Μελέτες έχουν δείξει ότι η παρασκευή του φαρμάκου κοστίζει περίπου 0,50 ευρώ ανά δισκίο κάθε ημέρας.

«Τα οικονομικά εμπόδια στην πρόσβαση σε φάρμακα και φροντίδα υγείας αποτελούν σήμερα σημαντική πρόκληση για τις ευρωπαϊκές χώρες υψηλού εισοδήματος. Είναι καιρός να προσφύγουμε κατά των αδικαιολόγητων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη, καθώς αυτά ευθύνονται κυρίως για αυτές τις υπερβολικές τιμές» λέει ο Ολιβιέ Μαγκέ, που εργάζεται στην εκστρατεία των Γιατρών του Κόσμου για τη μείωση των τιμών των φαρμάκων.

Ενώ οι υψηλές τιμές των φαρμάκων είναι γνωστό πρόβλημα σε πολλά μέρη του κόσμου, οι υπερβολικές τιμές των αντιικών απευθείας δράσης έστρεψαν για πρώτη φορά την προσοχή της Ευρώπης στον αντίκτυπο που έχουν τα μονοπώλια τόσο στους προϋπολογισμούς των εθνικών συστημάτων υγείας όσο και στην πρόσβαση των ανθρώπων σε πολλά άλλα βασικά φάρμακα. Έχουν κατατεθεί προσφυγές κατά των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας της σοφοσμπουβίρης και άλλων αντιιικών απευθείας δράσης σε αρκετές χώρες, ενώ σημαντικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας της σοφοσμπουβίρης έχουν ανακληθεί ήδη στην Αίγυπτο, την Κίνα και την Ουκρανία. Ακόμη, εκκρεμούν αποφάσεις για το θέμα αυτό σε άλλες χώρες, όπως η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Ρωσία και η Ταϊλάνδη.

«Καθημερινά, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα βλέπουν στην πράξη πώς τα μονοπώλια περιορίζουν την πρόσβαση των ανθρώπων σε φάρμακα που σώζουν ζωές» λέει η Γκαέλ Κρικοριάν, επικεφαλής πολιτικής στην Εκστρατεία των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για την Πρόσβαση σε Βασικά Φάρμακα. «Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα μπόρεσαν να αρχίσουν να κλιμακώνουν τη θεραπεία των ασθενών με ηπατίτιδα C σε χώρες όπως η Καμπότζη και η Ινδία μόνο μετά την εμφάνιση πιο προσιτών γενόσημων φαρμάκων διασφαλισμένης ποιότητας. Είναι καιρός το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και τα αντίστοιχα γραφεία σε όλο τον κόσμο να εξετάσουν πιο προσεκτικά τη χορήγηση μονοπωλίων σε φάρμακα και να αναγνωρίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις που έχουν τα αδικαιολόγητα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στην ανθρώπινη υγεία. Η ανάκληση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας της Gilead θα τερματίσει το μονοπώλιο της εταιρείας στην Ευρώπη και θα επιτρέψει στις κυβερνήσεις να προμηθεύονται σοφοσμπουβίρη από διάφορους κατασκευαστές γενόσημων φαρμάκων σε προσιτές τιμές. Επιπλέον, θα στείλει ένα ηχηρό μήνυμα στις άλλες χώρες να προσφύγουν κατά των αδικαιολόγητων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας όταν διακυβεύεται η υγεία και η επιβίωση των ανθρώπων».

 

*Άλλες οργανώσεις που συμμετείχαν στην προσφυγή είναι οι εξής: European Public Health Alliance (σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση), Salud Por Derecho (Ισπανία), AIDES (Γαλλία), Praksis (Ελλάδα) και Access to Medicines (Ιρλανδία).

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ