Είστε εδώ

Λιβύη: Το τελευταίο ναυάγιο στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 100 ανθρώπους, ενώ οι διασωθέντες οδηγήθηκαν στα κέντρα κράτησης

Αντί να λάβουν την υποστήριξη που χρειάζονται, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες συλλαμβάνονται και κρατούνται σε άθλιες συνθήκες, χωρίς στοιχειώδη προστασία.

Sara Creta/MSF

Περισσότεροι από 100 άνθρωποι πνίγηκαν σε ναυάγιο στα ανοιχτά των λιβυκών ακτών πριν από μία εβδομάδα, σύμφωνα με όσα είπαν διασωθέντες στις ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (Médecins Sans Frontières/MSF) που εργάζονται στη Λιβύη.

Την Κυριακή 2 Σεπτεμβρίου 2018, η λιβυκή ακτοφυλακή αποβίβασε μια ομάδα 276 ανθρώπων, μεταξύ αυτών και διασωθέντες από το ναυάγιο, στο λιμάνι της Χομς, 120 χιλιόμετρα ανατολικά της Τρίπολης. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα παρείχαν επείγουσα ιατρική βοήθεια μετά την αποβίβαση.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έλαβε το προσωπικό των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, δύο φουσκωτές βάρκες ξεκίνησαν από τις λιβυκές ακτές νωρίς το πρωί του Σαββάτου 1ης Σεπτεμβρίου. Σε κάθε βάρκα επέβαιναν περισσότεροι από 160 άνθρωποι από διάφορες χώρες, όπως Σουδάν, Μάλι, Νιγηρία, Καμερούν, Γκάνα, Λιβύη, Αλγερία και Αίγυπτο.

 

 

Μαρτυρία διασωθέντα

«Ενώ η πρώτη βάρκα είχε σταματήσει εξαιτίας βλάβης της μηχανής, η δική μας βάρκα συνέχιζε να πλέει, αλλά άρχισε να ξεφουσκώνει γύρω στη 1 μμ. Ήμασταν 165 ενήλικες και 20 παιδιά πάνω στη βάρκα» αφηγείται ένας διασωθέντας από το ναυάγιο.

«Εκείνη τη στιγμή, το δορυφορικό τηλέφωνο έδειχνε ότι δεν ήμασταν μακριά από τις ακτές της Μάλτας. Καλέσαμε την ιταλική ακτοφυλακή, στείλαμε τις συντεταγμένες μας και ζητήσαμε βοήθεια, καθώς είχαν αρχίσει να πέφτουν άνθρωποι στη θάλασσα. Μας είπαν ότι θα έστελναν βοήθεια. Όμως η βάρκα άρχισε να βουλιάζει. Δεν ξέραμε κολύμπι και λίγοι μόνο είχαν σωσίβια. Αργότερα ήρθαν διασώστες με ελικόπτερο και πέταξαν σχεδίες. Όμως όλοι πια είχαν πέσει στη θάλασσα. Η βάρκα είχε ήδη αναποδογυρίσει και βουλιάξει. Λίγες ώρες μετά, ήρθαν κι άλλοι διασώστες με ελικόπτερο και πέταξαν κι άλλες σχεδίες. Από τη βάρκα μας, μόνο 55 άνθρωποι σώθηκαν. Πολλοί πνίγηκαν, ολόκληρες οικογένειες και παιδιά. Θα μπορούσαν να έχουν σωθεί εάν η βοήθεια είχε έρθει νωρίτερα. Πάνω από 20 παιδιά πνίγηκαν, ανάμεσά τους και δύο δίδυμα 17 μηνών που χάθηκαν μαζί με τους γονείς τους. Ύστερα ήρθε η λιβυκή ακτοφυλακή. Πρώτα διέσωσαν όσους επέζησαν από το ναυάγιο και μετά μάζεψαν την άλλη βάρκα».

 

 

Επείγουσα παρέμβαση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα περιέθαλψαν διασωθέντες που είχαν υποστεί χημικά εγκαύματα εξαιτίας της διαρροής βενζίνης από τη μηχανή. «Η ιατρική ομάδα μας εργάστηκε χωρίς ανάπαυλα για πολλές ώρες για να βοηθήσει τους διασωθέντες με τα σοβαρότερα προβλήματα» αναφέρει η Τζάι Ντεφρανσίσις, νοσηλεύτρια των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που εργάζεται στη Μισράτα, στη βορειοδυτική Λιβύη.

«Καταφέραμε να περιθάλψουμε 18 επείγοντα περιστατικά, μεταξύ αυτών 9 ανθρώπους με εκτεταμένα χημικά εγκαύματα (έως 75% του σώματος). Οργανώσαμε την παραπομπή στο νοσοκομείο ενός ασθενούς σε ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση. Χωρίς γρήγορη πρόσβαση σε εξειδικευμένη εντατική φροντίδα, θα είχε πεθάνει».

Μετά την αποβίβαση, η ομάδα των προσφύγων και μεταναστών μεταφέρθηκε σε ένα κέντρο κράτησης που βρίσκεται υπό τον έλεγχο των λιβυκών αρχών. Είναι συνηθισμένο όσοι διασώζονται από βάρκες που κινδύνευαν και επιστρέφουν στη Λιβύη να στέλνονται πίσω σε ένα σύστημα αυθαίρετης κράτησης που έχει πολύ αρνητικές επιπτώσεις. Από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2018, η υποστηριζόμενη από την Ευρωπαϊκή Ένωση λιβυκή ακτοφυλακή επέστρεψε 13.185 πρόσφυγες και μετανάστες στη Λιβύη.

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους σε κέντρα κράτησης στη Χομς και γύρω από αυτή, οι ομάδες μας παρείχαν περαιτέρω ιατρική φροντίδα και επανέλεγχο στην ομάδα των προσφύγων και μεταναστών ενώ ήταν υπό κράτηση. Μεταξύ άλλων, στην ομάδα βρίσκονται έγκυες, παιδιά και βρέφη, καθώς και άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα υγείας και χημικά εγκαύματα. Ακόμη, οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα έχουν οργανώσει άλλες έξι παραπομπές σε νοσοκομείο.

 

 

Ασθενείς σε αυθαίρετη κράτηση

«Είμαστε εξαιρετικά ανήσυχοι για τους ασθενείς μας. Πώς μπορούν να συνέλθουν όταν είναι έγκλειστοι σε κελιά, σε πολύ κακές συνθήκες υγιεινής, και κοιμούνται σε κουβέρτες ή στρώματα στο πάτωμα που προκαλούν απίστευτο πόνο σε όσους έχουν σοβαρά εγκαύματα; Κάποιοι από αυτούς δεν μπορούν ούτε να καθίσουν ή να περπατήσουν» λέει η Ντεφρανσίσις.

«Έχουμε αρχίσει να βλέπουμε ασθενείς με σοβαρές λοιμώξεις του θώρακα, όπως πνευμονία, που προκαλούνται από την πολύωρη παραμονή στο νερό». Η ανεπαρκής πρόσβαση σε πόσιμο νερό και φαγητό είναι πιθανό να καθυστερήσει ή να εμποδίσει την ανάρρωση των ανθρώπων και να επιδεινώσει τα ιατρικά προβλήματά τους.

Πολλοί από τους διασωθέντες θρηνούν για τον χαμό των δικών τους. Πέρα από τους κινδύνους που αντιμετώπισαν διασχίζοντας τη Λιβύη, βίωσαν άλλη μια ιδιαίτερα τραυματική κατάσταση στη θάλασσα. Αντί να λάβουν την υποστήριξη που χρειάζονται, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες συλλαμβάνονται και κρατούνται σε άθλιες συνθήκες, χωρίς στοιχειώδη προστασία, χωρίς τη δυνατότητα να καταφύγουν στον νόμο και χωρίς εναλλακτική.

Ανάμεσα σε όσους κρατούνται, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν γνωρίσει αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες που έχουν καταγραφεί ή αναγνωριστεί από την Ύπατη Αρμοστεία στη Λιβύη ή σε άλλη χώρα. Οι αιτούντες άσυλο και οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν αυθαίρετη κράτηση επ' αόριστον και κινδυνεύουν, καθώς τα κυκλώματα των διακινητών συχνά είναι η μοναδική επιλογή που έχουν για να συνεχίσουν το ταξίδι τους σε αναζήτηση ασφάλειας.

Επίσης, ορισμένοι είπαν στις ομάδες μας ότι αποφάσισαν να φύγουν από την Τρίπολη για να γλιτώσουν από τις βίαιες συγκρούσεις και τους βομβαρδισμούς που άρχισαν στις 26 Αυγούστου στην πρωτεύουσα.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα επαναλαμβάνουν την έκκλησή τους για τον τερματισμό της αυθαίρετης κράτησης χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών σε όλη τη Λιβύη και την κλιμάκωση των προσπαθειών για τη μεταφορά τους σε ασφαλές μέρος εκτός της χώρας.

Συγκεκριμένα, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα απευθύνουν έκκληση:

- Στην Ύπατη Αρμοστεία και τις ασφαλείς χώρες να οργανώσουν τάχιστα την απομάκρυνση των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο από τη Λιβύη και να επιταχύνουν την επανεγκατάστασή τους.

- Στον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης και τις χώρες προέλευσης να επιταχύνουν την απομάκρυνση από τη Λιβύη και τον επαναπατρισμό των μεταναστών που επιθυμούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.

- Στα ευρωπαϊκά κράτη και τις λιβυκές αρχές να σταματήσουν να αναχαιτίζουν τους ανθρώπους που διαφεύγουν από τη θάλασσα και να τους επιστρέφουν στη Λιβύη προκειμένου να αποτρέψουν τις αφίξεις στην Ευρώπη.

 

ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ