fbpx Aleppo: Medical Aid Besieged | msf.gr
prev
next

Γλώσσες

  • English
  • Ελληνικά

Είστε εδώ

Aleppo: Medical Aid Besieged

Χαλέπι: Παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής δράσης

Οι συγκρούσεις στη Συρία χαρακτηρίζονται από την ωμή βία που δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ αμάχων και ενόπλων, ούτε σέβεται το καθεστώς προστασίας του υγειονομικού προσωπικού και των ιατρικών εγκαταστάσεων. Σημαδεμένη από την οδύνη του λαού της Συρίας, τα πολύ ψηλά ποσοστά θανάτων και τραυματισμών, την αδυναμία κάλυψης των βασικών αναγκών, καθώς και την αναγκαστική εκτόπιση εκατομμυρίων Σύρων, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και εκτός, η εξαιρετικά σοβαρή ανθρωπιστική κατάσταση, έχει επιδεινωθεί εξαιτίας της βίας ενάντια στις δομές παροχής υπηρεσιών υγείας, τις εγκαταστάσεις και το προσωπικό τους, στερώντας από ασθενείς και τραυματίες την ιατρική περίθαλψη.

Ένα από τα κύρια συμπτώματα της κρίσης είναι η επιδείνωση των υπηρεσιών υγείας εξαιτίας των αυξανόμενων ελλείψεων σε ιατρικά εφόδια και ειδικευμένο προσωπικό και της αδυναμίας αποτελεσματικής αντιμετώπισης χρόνιων και μη μεταδοτικών ασθενειών αλλά και ασθενειών που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα παρέχουν ιατρική φροντίδα σε περιοχές της περιφέρειας του Χαλεπίου που ελέγχονται από αντιπολιτευτικές δυνάμεις από τον Αύγουστο του 2012, έχοντας αναλάβει τη λειτουργία των δομών και την υποστήριξη των τοπικών ιατρικών ομάδων σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον.

Οι αλλεπάλληλες ανεπιτυχείς προσπάθειες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα να λάβουν επίσημη άδεια δραστηριοποίησης στη χώρα, περιόρισαν την πρόσβαση και τη δυνατότητά τους να παρέχουν βοήθεια σε περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης της Συρίας. Εκτός από τα διαρκώς μεταβαλλόμενα μέτωπα των συγκρούσεων και των δυναμικών μεταξύ των ενόπλων ομάδων, η δράση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην περιοχή τίθεται σε κίνδυνο, καθώς οι ένοπλες ομάδες της αντιπολίτευσης δεν εξασφαλίζουν την απαραίτητη ασφάλεια.

 

 

Ενώ η αποστολή των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο Χαλέπι δεν φαίνεται να έχει γίνει στόχος επιθέσεων, μια σειρά περιστατικών που θα μπορούσαν να έχουν στοιχίσει ανθρώπινες ζωές, είχαν σημαντική επίδραση στις δραστηριότητες της οργάνωσης και τους ανθρώπους που αναζητούσαν ιατρική περίθαλψη. Η απειλή βομβαρδισμών από τις κυβερνητικές δυνάμεις υπήρξε καθοριστικός παράγοντας για πολλές κρίσιμες αποφάσεις, όπως για παράδειγμα η απόφαση για μείωση των ομάδων και των δραστηριοτήτων καθώς και τη μετεγκατάστασή τους. Επιπλέον, λόγω της δραστηριοποίησης της οργάνωσης σε περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο ενόπλων αντιπολιτευτικών ομάδων, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έγιναν μάρτυρες πολλών παραβιάσεων, διαφόρων μορφών και βαθμού επικινδυνότητας, που κυμαίνονται από τη γενική αδιαφορία για τις υγειονομικές εγκαταστάσεις και το προσωπικό τους, μέχρι και στοχευμένες παραβιάσεις εναντίων των εργαζομένων με καταγωγή από τη Συρία εξαιτίας των ενδεχόμενων πολιτικών πεποιθήσεών τους. Η πιο τραγική περίπτωση ήταν αυτή του θανάτου ενός Σύρου χειρουργού των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.

Σε αυτό το ραγδαία μεταβαλλόμενο και απρόβλεπτο περιβάλλον, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα προσπαθούσαν να επανεξετάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα όλες τις παραμέτρους, με στόχο την άμβλυνση των υπαρκτών αλλά και πιθανών κινδύνων για το προσωπικό τους, και κυρίως τους Σύρους εργαζόμενους που αποτελούν εξ ορισμού μέρος των συγκρούσεων και είναι και οι ίδιοι θύματα αυτής της μεταβαλλόμενης κατάστασης. Ωστόσο, το επίπεδο δικτύωσης και ανάλυσης που απαιτούνταν για να είναι κανείς ενημερωμένος και να προσαρμόζεται συνεχώς στο εξελισσόμενο περιβάλλον ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί λόγω των διαρκώς μεταβαλλόμενων συμμαχιών μεταξύ των ενόπλων αντιπολιτευτικών δυνάμεων και της ανάδειξης πολλών, μη συντονισμένων, παρατάξεων.

Ενώ οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα διατηρούσαν επαφές με τις κύριες συμμαχίες και τις ισχυρότερες ομάδες στην περιοχή των προγραμμάτων τους, μια από τις κύριες προκλήσεις που αντιμετώπισαν στα τέλη του 2013 και τις αρχές του 2014, ήταν η απουσία αξιόπιστων εγγυήσεων για ασφάλεια από τις ένοπλες ομάδες, και ιδιαίτερα από εκείνες που επιδεικνύουν καχυποψία και αδιαλλαξία απέναντι στην υποτιθέμενη “Δυτική βοήθεια”.

Η αυξημένη βία κατά των ξένων και η απαγωγή προσωπικού των Γιατρών Χωρίς Σύνορα τον Ιανουάριο του 2014 σηματοδότησε το τέλος της παρουσίας του διεθνούς προσωπικού της οργάνωσης στη Συρία και τη μετάβαση σε ένα μοντέλο διαχείρισης “από απόσταση” των προγραμμάτων στη χώρα. Αποδεχόμενοι τους δύσκολους συμβιβασμούς, ιδιαίτερα όσον αφορά την εγγύτητα και την δημόσια καταγγελία στην οποία προβαίνουν όταν γίνονται μάρτυρες παραβιάσεων, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα αναγνώρισαν ότι πρέπει να βασιστούν περισσότερο και να μοιραστούν τις ευθύνες τους με το τοπικό προσωπικό περιορίζοντας πιθανούς κινδύνους. Αναγνώρισαν, επίσης, τη σημασία της υποστήριξης ιατρικών δικτύων και εγκαταστάσεων υγείας με τα οποία συνεργάζονταν από την αρχή των συγκρούσεων, ελλείψει της δυνατότητας άμεσης παρουσίας τους στη χώρα. Αυτή η συνεχής και αυξανόμενη υποστήριξη έχει θεωρηθεί δράση-κλειδί για την παροχή ιατρικής βοήθειας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο Χαλέπι.

Παρά τις δυσκολίες δραστηριοποίησης σε ένα τέτοιο περιβάλλον και τις διάφορες παραβιάσεις που αντιμετώπισαν οι Γιατροί Χωρίς σύνορα από την αρχή της παρέμβασής τους, είναι σαφές ότι δεν εκτέθηκαν στο ίδιο επίπεδο και είδος βίας όπως οι τοπικές ιατρικές ομάδες και εγκαταστάσεις που λειτουργούν στις περισσότερες από τις πόλεις και στην πρώτη γραμμή των συγκρούσεων. Από τα πρώτα στάδια της εξέγερσης, έχουν αναφερθεί απειλές, φυλακίσεις και βασανισμοί εναντίων γιατρών και ιατρικού προσωπικού από τις δυνάμεις ασφαλείας της κυβέρνησης και των συμμαχικών πολιτοφυλακών για παροχή ιατρικής περίθαλψης σε τραυματίες και για στάση φιλική προς την αντιπολίτευση.

Με την κλιμάκωση των συγκρούσεων και την επακόλουθη διαίρεση του Χαλεπίου, πολλές μονάδες υγείας σε περιοχές που ελέγχονται από την αντιπολίτευση, έγιναν στόχος επαναλαμβανόμενων βομβαρδισμών από τις κυβερνητικές δυνάμεις, με συνέπεια τη μερική ή ολική καταστροφή τους, καθώς και τους θανάτους και τραυματισμούς ιατρικού προσωπικού και ασθενών. Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω από τις παρεμβολές και τις επιθέσεις ενόπλων ομάδων και ατόμων και πολλοί επαγγελματίες υγείας και ασθενείς βρέθηκαν αντιμέτωποι με παρενοχλήσεις, φυλακίσεις, βασανιστήρια και εκτελέσεις που διαπράχθηκαν εκτός οποιασδήποτε δικαστικής ή νόμιμης δομής. Ο απολογισμός της παρουσίας δύο χρόνων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο Χαλέπι χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη πολυπλοκότητα και προσαρμογή σε εξαιρετικά ασταθείς και συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες ασφαλείας. Από τη μια πλευρά, αντανακλά τις επιλογές και τις αποφάσεις των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που σχετίζονται με την αποδοχή και την άμβλυνση των κινδύνων και οι οποίες προσδιόρισαν το πεδίο παρέμβασης και την ικανότητά της οργάνωσης να συνεχίσει να παρέχει ιατρική βοήθεια στο λαό της Συρίας μέχρι και αυτή τη στιγμή. Από την άλλη, τονίζει το υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας και τις απρόβλεπτες απειλές που καραδοκούν σε τέτοιες πολύπλοκες συγκρούσεις και υπογραμμίζει την πρόκληση για την οργάνωση, της δραστηριοποίησης σε μια μεσαίου εισοδήματος αστική περιοχή όπου κυριαρχούν οι εχθροπραξίες με ιδιαίτερα εξελιγμένα μέσα καθώς και πολλοί ισχυροί κρατικοί και μη-κρατικοί φορείς.